Doğu Cevher Dağları'nda mantar ve yaban mersini toplama: Kurallar, mevsim ve mantar kontrolü

Doğu Cevher Dağları'nda (Osterzgebirge) mantar, patates kadar mutfağın parçası. Yöresel mantar çorbası Schwammebrieh sonbaharda pek çok ailenin sofrasında olur; bol mantarlı yıllarda Saksonya orman işletmesi Sachsenforst, araçlarla kapatılan orman girişlerinden yakınır. Bizde tatil yaparken siz de toplamak isterseniz buyurun. Ama herkesin bilmediği kurallar ve sırttaki asitli ladin ormanlarında özellikle sık görülen benzer türler var. Sepetinizle yola çıkmadan önce bilmeniz gerekenler şunlar.

Saksonya'da neye izin var?

Kendi ihtiyacınız için toplamak

Saksonya'da ormanda mantar, yaban meyvesi ve diğer orman ürünlerini toplayabilirsiniz, ama yalnızca kendi ihtiyacınız için. Eyalet orman işletmesi Sachsenforst bunu böyle ifade ediyor. Yasada kilogram cinsinden bir sınır yok; kastedilen, kendiniz yiyeceğiniz az bir miktar. Örneğin satış için organize toplama, orman sahibinin iznine bağlı.

Koruma altındaki türler

Pek çok mantar türü Almanya Federal Tür Koruma Yönetmeliği'ne göre özel koruma altında. Sevilen bazı yenilebilir türler için istisna var: çörek mantarı (Steinpilz), horoz mantarları (Pfifferling), huş ve kırmızı şapkalı huş mantarları, kuzugöbekleri, domuz kulağı (Schweinsohr) ve Brätling denen sütlü mantar kendi ihtiyacınız için az miktarda toplanabilir. Bunları satamazsınız. Koruma altındaki diğer türler ne kadar cazip görünürse görünsün ormanda kalır.

Toplamanın yasak olduğu yerler

• Doğa koruma alanları. Altenberg ve Dippoldiswalde çevresinde çok sayıda var: Geisingberg, Georgenfeld turbalığı, Am Galgenteich, Weißeritz vadisi yamaçları ya da Rabenauer Grund gibi. Geisingberg yönetmeliği bitki toplamayı ve patikaların dışına çıkmayı açıkça yasaklıyor; diğer koruma alanlarında da benzer kurallar var. Koruma alanlarına genel bakışı doğa koruma derneği Grüne Liga Osterzgebirge sunuyor (Almanca).
• Kapatılmış orman alanları, ağaç kesim alanları, genç fidanlıklar ve çitle çevrili alanlar.
• Sahibinin izni olmadan özel arazi ve orman dışındaki çayırlar.

Kurallara araba da dahil: Özel izin olmadan orman yollarına araçla giremezsiniz, orman girişleri boş bırakılmalı. Sachsenforst bunu özellikle mantar mevsiminde denetliyor, çünkü itfaiye ve kereste kamyonları bu yollara ihtiyaç duyuyor. Belirlenmiş otoparklara park edin.

Mevsim takvimi: ne zaman ne yetişir

Bunları kabaca bir rehber olarak düşünün. Altenberg yaklaşık 750, Dippoldiswalde yaklaşık 350 metre yükseklikte. Sırtta her şey bir iki hafta geç başlıyor; kurak yazlardan sonra mevsim neredeyse hiç olmayabiliyor. Belirleyici olan yağmur: Ilık ve bol bir yağmurdan birkaç gün sonra ormana gitmeye değer.

Yaban mersini Doğu Cevher Dağları'nda seyrek ladin ormanlarında ve orman kenarlarında bolca yetişir. Mantarla aynı kurallar geçerli: yalnızca kişisel ihtiyaç için, koruma alanlarında değil, ve lütfen bitkiye zarar veren meyve taraklarını kullanmayın. Yere yakın toplanan meyveleri yemeden önce iyice yıkayın.

Tehlikeli benzerlikler

Burada tanımlama özelliklerini bilerek vermiyoruz. Önemli olan, ormanlarımızda birbirine benzeyen türler olduğunu bilmek:

• Çörek mantarı yerine Gallenröhrling (acı çörek mantarı): Asitli topraktaki iğne yapraklı ormanları sever ve genç çörek mantarına çok benzer. Bütün yemeği berbat edecek kadar acıdır, üstelik hafif zehirlidir.
• Spitzgebuckelter Raukopf (sivri tepeli ölümcül kortinarius): Turba yosunlu, nemli, asitli ladin ormanlarında, yani sırtta mantarın bol olduğu yerlerde yetişir. Ölümcül zehirlidir; böbrek hasarı çoğu zaman ancak günler sonra ortaya çıkar.
• Knollenblätterpilze (köygöçüren mantarları): Orta Avrupa'daki ölümcül mantar zehirlenmelerinin çoğunun nedeni bunlardır. İlk belirtiler çoğu zaman yemekten ancak saatler sonra başlar.

Uygulamalar ve internetteki fotoğraflar, mantarı elinde tutan bir insanın kontrolünün yerini tutmaz.

Mantar danışmanlığı: sepetinizi kontrol ettirin

Sächsische Schweiz-Osterzgebirge ilçesinde gönüllü mantar uzmanları (Pilzsachverständige) var, bazıları Dippoldiswalde ve köylerinde. İlçe her mevsim danışma noktalarının listesini yayımlıyor. Almanya genelinde sertifikalı uzmanları Alman Mikoloji Derneği'nin (DGfM) arama sayfasından bulabilirsiniz.

Özel bir adres de Glashütte'ye bağlı Reinhardtsgrimma'daki mantar müzesi Pilzkabinett: Dippoldiswalde'den arabayla on dakikadan biraz fazla, Altenberg'den yarım saate yakın. Müzede 700'ü aşkın türden 3.500'den fazla mantar modeli sergileniyor. Nisandan kasıma pazar günleri ve resmî tatillerde açık; telefonla randevu alarak mantar danışmanlığı ve sepet kontrolü yaptırabilirsiniz. İletişim bilgileri ve saatler Reinhardtsgrimma mantar müzesinin sitesinde.

Bulduklarınızı kontrole şöyle götürün:

1. Sap dibi bozulmasın diye mantarları bütün olarak çevirerek çıkarın ya da en alttan kesin.
2. Plastik poşette değil, hava alan bir sepette taşıyın.
3. Tanımadığınız türleri tanıdıklarınızdan ayrı koyun.
4. Aynı gün kontrole götürün; önceden hiçbir şeyi temizlemeyin ya da kesmeyin.

Mantar zehirlenmesi şüphesinde ne yapmalı?

1. Bilinç bulanıklığı, nefes darlığı ya da dolaşım sorunları varsa hemen 112'yi arayın.
2. Aksi halde Saksonya'dan da sorumlu olan Erfurt Zehir Danışma Merkezi'ni arayın: +49 361 730730, 24 saat. Daha fazla bilgi Erfurt Ortak Zehir Bilgi Merkezi'nin sitesinde (Almanca).
3. Mantar artıklarını, ayıklama kalıntılarını ve kusmuğu saklayın. Tanımlamaya yardımcı olur.
4. Ev ilacı yok: tuzlu su yok, süt yok, kusturmaya çalışmayın.
5. Birkaç saat sonra kendinizi daha iyi hissetseniz bile: Bazı zehirli türlerde tehlikeli evre daha sonra gelir. Mutlaka doktora görünün.

Tatil dairesinde pişirmek

Mantar çabuk bozulur. Topladığınız gün temizleyip iyice pişirin, artıkları uzun süre saklamayın. Yöre mutfağının Schwammebrieh'den mantar soslu Griene Kließ'e (çiğ patates köftesi) kadar neler yaptığını Erzgebirge mutfağı yazımızda bulabilirsiniz.

Orman ile tava arasında konaklama

Kendiniz yemek yapmak istiyorsanız Dippoldiswalde dairelerimiz tam size göre: biri dört, diğeri beş kişiye kadar iki daire, her birinde ayrı mutfak ve çamaşır makinesi, gecelik 70 €'dan başlayan fiyatlarla. Reinhardtsgrimma'daki mantar müzesi yalnızca dokuz kilometre kadar uzakta.

Altenberg'deki sekiz odamızda kullanabileceğiniz ortak bir mutfak var. Her odanın kendi banyosu ve tuvaleti bulunuyor, gecelik fiyat 70 €'dan başlıyor. Sırtın ladin ormanları kasabanın kenarında başlıyor.

Sonbahar tatilinin ne zaman özellikle değdiğini Doğu Cevher Dağları için en iyi zaman yazımızda okuyabilirsiniz. Toplamak yerine yürümeyi tercih ediyorsanız rotaları Altenberg çevresinde yürüyüş yazımızda bulabilirsiniz. Rezervasyonu doğrudan bizimle, telefon ya da WhatsApp üzerinden yapabilirsiniz: +49 1514 1213283 veya +49 1525 1644356.

Sık sorulan sorular

• Saksonya'da ne kadar mantar toplanabilir?

  Saksonya hukuku sabit bir kilogram sınırı koymuyor. Kendi ihtiyacınız için az miktarda, yani kısa sürede kendiniz yiyeceğiniz kadar toplayabilirsiniz. Ormandan birkaç sepetle çıkmak ya da mantar satmak bu sınırı aşar.

• Doğa koruma alanında mantar toplanır mı?

  Kural olarak hayır. Doğu Cevher Dağları'ndaki doğa koruma alanlarının yönetmelikleri genellikle bitki toplamayı ve patikalardan çıkmayı yasaklıyor. Bu, örneğin Geisingberg'de ve Georgenfeld turbalığında geçerli.

• Mantar kontrolü ücretli mi?

  İlçedeki mantar uzmanları genellikle gönüllü olarak danışmanlık yapıyor. Önceden telefonla randevu alın. Ücret ya da bağış beklenip beklenmediğini doğrudan danışma noktasına sormak en iyisi.